60 sağlıklı çocukta üç hafta boyunca alkali su, %0,12 klorheksidin ve musluk suyu ile ağız çalkalamanın tükürükteki Streptococcus mutans düzeylerine etkisini karşılaştıran 2026 tarihli randomize kontrollü ön çalışma.
Bu çalışma, çocuklarda alkali suyla ağız çalkalamanın tükürükteki çürükle ilişkili Streptococcus mutans yükünü değiştirip değiştirmediğini araştırdı. Yaşları 10–12 arasında olan 60 sağlıklı çocuk randomize olarak alkali su, %0,12 klorheksidin veya musluk suyu gruplarına ayrıldı ve üç hafta izlendi.
Başlangıçta grupların bakteri sayıları benzerdi. Üçüncü haftada ortalama S. mutans sayısı alkali su grubunda 3,0 ± 0,36; klorheksidin grubunda 2,1 ± 1,9; musluk suyu kontrolünde 7,9 ± 0,3 ×10⁵ CFU/mL olarak bildirildi. Her iki müdahale kontrol grubundan anlamlı derecede daha düşük sonuç verirken klorheksidin, alkali sudan daha düşük bakteri sayısına ulaştı.
Diş çürüğü çocukluk çağında yaygın bir ağız sağlığı sorunudur ve S. mutans çürük gelişimiyle ilişkilendirilen başlıca mikroorganizmalardan biridir. Araştırmacılar daha önce alkali suyun tükürük pH'ı ve bazı oral mikrobiyolojik göstergeler üzerindeki etkilerini inceleyen çalışmalar bulunduğunu, ancak çocuklarda kısa süreli S. mutans değişimini klorheksidin ve musluk suyuyla standardize koşullarda karşılaştıran verinin sınırlı olduğunu belirtti.
Tek kör, randomize kontrollü ön çalışma 60 sağlıklı çocuk üzerinde yürütüldü; katılımcıların yarısı erkekti ve ortalama yaş 11,32 ± 1,02 idi. Sistemik hastalığı, ortodontik apareyi bulunan veya yakın dönemde antibiyotik/kortikosteroid kullanan çocuklar dışlandı. Katılımcılar kura yöntemiyle üç eşit gruba randomize edildi ve hiçbir grupta takip kaybı olmadı.
Bir grup alkali su, ikinci grup %0,12 klorheksidinli ağız gargarası, üçüncü grup ise musluk suyu kullandı. Protokol günde bir kez 10 mL sıvıyla 30 saniye ağız çalkalama şeklinde uygulandı ve takip üç hafta sürdü.
Uyarılmamış tükürük örnekleri toplandı ve Streptococcus mutans sayıları standart mikrobiyolojik kültür yöntemleriyle CFU/mL olarak değerlendirildi. Çalışmanın odağı klinik çürük oluşumu değil, kısa dönemli mikrobiyolojik bir sonlanım olan tükürük S. mutans yüküydü.
Yazarlar alkali ortamın oral pH koşullarını değiştirmesinin bakteriyel çoğalma açısından daha elverişsiz bir ortam oluşturabileceğini ve önceki pH çalışmalarının bu olasılığı desteklediğini tartışmaktadır. Bununla birlikte mevcut çalışma doğrudan mekanizma testi yapmadı; bu nedenle mikrobiyolojik azalmanın hangi biyokimyasal yol üzerinden oluştuğu kesinleştirilmiş değildir.
Veri, alkali suyla kısa süreli ağız çalkalamanın bu örneklemde tükürük S. mutans sayısında azalmayla ilişkili olduğunu gösteriyor. Sonuç, alkali suyun klorheksidinden üstün olduğunu göstermiyor; tersine üçüncü haftada klorheksidin grubunun bakteri sayısı daha düşüktü.
Ön çalışma: Süre yalnız üç haftadır ve örneklem 10–12 yaş grubuyla sınırlıdır.
Körleme: Katılımcılar farklı ürünlerin duyusal özellikleri nedeniyle körlenemedi; bakteri değerlendirmesini yapan araştırmacı grup atamasına kördü.
Sonlanım: S. mutans sayısı bir mikrobiyolojik vekil göstergedir. Plak indeksi veya gerçek çürük insidansı gibi klinik sonuçlarla birlikte değerlendirilmedi.
Genellenebilirlik: Sonuçlar başka yaş gruplarına, uzun dönemli kullanıma veya bütün oral mikrobiyotaya otomatik olarak genellenemez. Daha büyük, daha uzun ve çift kör randomize çalışmalar gereklidir.
Bu çalışma, alkali su araştırmalarının yalnız sistemik metabolik veya hidrasyon başlıklarında değil, ağız mikrobiyolojisi alanında da randomize insan çalışmalarıyla incelendiğini gösteren güncel bir örnektir. Çalışma doğrudan iyonizer cihaz performansını veya alkali iyonize su içmenin klinik çürük önleyici etkisini test etmemiştir; uygulama ağız çalkalama protokolüdür. Bu ayrım, bulguyu ürün vaadine dönüştürmeden doğru bilimsel bağlamda değerlendirmek için önemlidir.
Yazarlar: Inas Karawia, Mohamed Ashraf Hall, Mona Abdelaziz Elbayoumi, Osama Safwat Mohamed
Başlık: Evaluation of the alkaline water effect on the salivary bacteria of children: preliminary randomized trial
Dergi: Scientific Reports • 2026 • 16 • Article 18863
DOI: 10.1038/s41598-026-57377-6
PMID: 42310055 • PMCID: PMC13276252
Klinik kayıt: NCT06511336
Makalenin abstractı; 60 sağlıklı çocuğun üç gruba randomize edildiğini, üç haftalık takipte alkali su ve klorheksidin gruplarında kontrol grubuna göre daha düşük tükürük S. mutans sayıları bulunduğunu ve klorheksidinin alkali sudan daha düşük bakteri sayısı sağladığını bildiriyor. Yazarlar bulguları ön nitelikte değerlendiriyor ve çürük önleme açısından klinik önemini belirlemek için uzun dönemli çalışmalar gerektiğini vurguluyor.
