Demineralize Su İçmenin Sağlık Riskleri
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından yayımlanan “Nutrients in Drinking-water” çalışması içinde yer alan František Kožíšek imzalı “Health Risks from Drinking Demineralised Water” bölümü; ters ozmoz, distilasyon, deiyonizasyon ve benzeri yöntemlerle mineral içeriği çok düşük düzeylere indirilmiş suların uzun süreli tüketimini sağlık açısından değerlendirmektedir.
daha iyi yaşam
Organization
F. Kozisek
Geneva • 2004/2005 döneminde hazırlanan WHO değerlendirmesi
Konu: Health Risks from Drinking Demineralised Water
Bu Rapor Neden Hazırlandı?
Deniz suyunun tuzdan arındırılması, ters ozmoz sistemlerinin yaygınlaşması, distilasyon ve deiyonizasyon teknolojilerinin kullanılmasıyla birlikte, insan tüketimine sunulan bazı sularda doğal olarak bulunan kalsiyum, magnezyum, bikarbonat ve diğer çözünmüş mineraller çok düşük düzeylere inebilmektedir.
Kožíšek’in değerlendirmesinin çıkış noktası, içme suyunun sağlık açısından yalnızca zararlı kirleticilerin bulunmaması üzerinden ele alınmasının yeterli olup olmadığıdır. Çalışma; suyun mineral içeriğinin azalmasının fizyolojik sonuçlarını, daha eski WHO değerlendirmelerini, deneysel araştırmaları, insan çalışmalarını ve epidemiyolojik verileri birlikte ele almaktadır.
Bilimsel literatürün değerlendirilmesi
Demineralize ve çok düşük mineralli su hakkında yayımlanmış deneysel, klinik ve epidemiyolojik çalışmalar bir araya getirilir.
Uzun süreli tüketimin etkileri
Mineral içeriği çok düşük suyun vücudun mineral ve elektrolit dengesi üzerindeki olası etkileri tartışılır.
Uygun mineral bileşimi
İçme suyunda kalsiyum, magnezyum, toplam mineral ve sertlik gibi parametreler için literatürde önerilen düzeyler değerlendirilir.
Künye ve Arka Plan
Ana Mesaj
Raporda Vurgulanan Olası Riskler
Mineral ve elektrolit dengesi
Çok düşük mineralli suyun sürekli tüketiminin su ve elektrolit metabolizmasını etkileyebileceği; bazı çalışmalarda diürez ve elektrolit atılımındaki değişikliklerle ilişkilendirildiği aktarılır.
Kalsiyum ve magnezyum alımı
Demineralizasyon işlemleri suyun içerdiği kalsiyum ve magnezyumu büyük ölçüde ortadan kaldırabilir. Su bu minerallerin tek kaynağı değildir; ancak günlük alıma anlamlı bir katkı sağlayabilir.
Temel ve iz elementler
Su içerisinde doğal olarak bulunan bazı elementlerin ortadan kalkmasının, özellikle beslenmesi sınırda yetersiz kişilerde toplam mineral alımını azaltabileceği değerlendirilir.
Yemek pişirmede mineral kaybı
Çok düşük mineralli suyla yapılan pişirme işlemlerinde bazı minerallerin gıdadan pişirme suyuna geçişinin arttığını bildiren çalışmalar raporda tartışılmaktadır.
Aşındırıcılık ve metal çözünmesi
Mineral yönünden fakir ve stabilize edilmemiş suyun daha agresif olabileceği; boru, depo ve bağlantı parçalarından bazı metallerin suya geçişini kolaylaştırabileceği belirtilmektedir.
Mikrobiyolojik yeniden üreme
Demineralizasyon sonrası depolama ve dağıtım sistemlerinde mikrobiyolojik kalite ayrıca önem taşır. Arıtma sonrasında uygun hijyen ve sistem bakımı gereklidir.
Raporda Tartışılan Mineral Değerleri
Kožíšek’in bölümünde yer verilen aşağıdaki değerler, bugün bütün ülkeler için geçerli zorunlu bir WHO yönetmeliği değildir. Bunlar 1980 tarihli WHO değerlendirmesi ile daha sonraki bilimsel çalışmalarda tartışılmış öneri ve optimum aralıkların özetidir.
| Parametre | Raporda Aktarılan Değer | Görsel Gösterim |
|---|---|---|
|
Toplam Çözünmüş Madde (TDS) 1980 WHO değerlendirmesi |
Minimum yaklaşık 100 mg/L | |
| Kalsiyum (Ca) |
Asgari yaklaşık 20 mg/L Optimum yaklaşık 40–80 mg/L |
|
| Magnezyum (Mg) |
Asgari yaklaşık 10 mg/L Optimum yaklaşık 20–30 mg/L |
|
| Toplam Sertlik | Ca + Mg için yaklaşık 2–4 mmol/L |
Kanıtlar Hangi Alanlardan Geliyor?
Bu değerlendirme tek bir deney veya tek bir araştırmaya dayanmamaktadır. Kožíšek, farklı dönemlerde yapılmış çok sayıda araştırmayı birlikte ele alır.
Deneysel çalışmalar
Mineral içeriği azaltılmış sularla yürütülen hayvan ve laboratuvar deneyleri.
Gönüllü insan çalışmaları
Düşük mineralli suyun sıvı-elektrolit metabolizması üzerindeki kısa dönem etkilerinin incelendiği çalışmalar.
Epidemiyolojik veriler
İçme suyundaki kalsiyum ve magnezyum düzeyleri ile bazı sağlık sonuçları arasındaki ilişkileri inceleyen nüfus araştırmaları.
Teknik sistem gözlemleri
Demineralize suyun depolama, dağıtım, boru materyalleri ve remineralizasyonla ilişkili özellikleri.
Öne Çıkan Bulgular
Düşük TDS ve mineral dengesi
Raporda değerlendirilen çalışmalar, çok düşük mineralli suların sıvı-elektrolit dengesi üzerinde etkiler oluşturabileceğine işaret eder.
Kalsiyum ve magnezyum
İçme suyu günlük mineral alımının tamamını karşılamaz; ancak özellikle magnezyum ve kalsiyum bakımından tamamlayıcı bir kaynak oluşturabilir.
Yemek pişirme
Mineral yönünden çok fakir suyla yapılan pişirme işlemlerinde besindeki bazı minerallerin suya geçişinin artabileceği bildirilmiştir.
Aşındırıcı karakter
Remineralize edilmemiş su, dağıtım sistemindeki metal yüzeylerle daha yoğun etkileşime girebilir.
Ters Ozmoz Suyu Açısından Bunun Anlamı Nedir?
Ters ozmoz teknolojisi, sudaki çözünmüş tuzları ve mineralleri yüksek oranda azaltabilen etkili bir membran sistemidir. Bu özellik, kirleticilerin uzaklaştırılmasında avantaj sağlarken, aynı zamanda suyun doğal mineral içeriğinin de azalmasına yol açabilir.
Dolayısıyla sağlık açısından doğru soru yalnızca “Su RO membranından geçti mi?” değildir. Esas değerlendirilmesi gereken, cihazdan çıkan nihai içme suyunun mineral bileşimidir.
Büyük ölçekli deniz suyu arıtma tesislerinde ürün suyu bu nedenle genellikle kalsiyum ve alkalinite kazandıracak şekilde yeniden mineralize edilir. Ev tipi ters ozmoz cihazlarında ise çıkış suyunun mineral düzeyi; kaynak suya, membranın performansına, cihaz tasarımına ve varsa remineralizasyon kartuşuna göre önemli ölçüde değişebilir.
Sonuç
Kožíšek’in Dünya Sağlık Örgütü yayını içinde yer alan değerlendirmesi, tamamen demineralize veya çok düşük mineralli suyun uzun dönemli düzenli içme suyu olarak kullanılmasını sağlık açısından tartışmalı bulmaktadır.
Çalışmanın genel yaklaşımı; içme suyunda yalnızca kirleticilerin uzaklaştırılmasının değil, suyun kalsiyum, magnezyum ve toplam mineral dengesi bakımından da uygun hale getirilmesinin değerlendirilmesi gerektiği yönündedir.
Kaynak Rapordan Bölümler
Aşağıdaki bölüm görselleri, çalışmanın uzun bir akademik değerlendirme olduğunu göstermesi amacıyla temsili olarak düzenlenmiştir. Mevcut sayfanızdaki orijinal rapor JPEG’lerinden istenen 4–5 tanesini daha sonra bu kutuların içine gerçek görsel olarak da yerleştirebiliriz.
Kaynak
Kožíšek F. Health Risks from Drinking Demineralised Water. In: Nutrients in Drinking-water. World Health Organization, Geneva.
Çalışma; demineralize suyun fizyolojik etkileri, kalsiyum ve magnezyumun içme suyundaki rolü, yemek pişirme sırasında mineral kaybı, suyun aşındırıcı özellikleri ve remineralizasyon ihtiyacı gibi başlıkları değerlendirmektedir.
